Selecteer een pagina

Samenvatting:

Benny Wult wordt geboren in een wereld waar het leven maar één dag duurt en waar elke belangrijke gebeurtenis zoals de liefde onherhaalbaar is. ’s Ochtends gaat hij naar school waar hij alles leert wat hij moet weten. ’s Middags gaat hij naar een café waar hij Gini ontmoet, een meisje waar hij de rest van zijn onherhaalbare leven mee zal delen. Ze bedrijven de liefde met elkaar, maar hun verlangen naar meer is zo groot dat ze hun onherhaalbare wereld op willen geven voor die van de herhaling (de hel). Ze besluiten de blinde man die zich ook in het café bevond te vermoorden om zo ter dood veroordeeld te worden. Nadat het doodvonnis is voltrokken bevindt Benny zich in de wereld van herhaling. Hij ontmoet daar de blinde man (Scant) die een spion blijkt te zijn en daarom ook in de hel terecht is gekomen. Maar Gini kan hij nergens vinden. Hij moet gaan werken om te kunnen overleven en zo belandt hij in de prostitutie. Wanneer hij zich tijdens een hevig onweer in de kamer bevindt die ooit van Gini was, komt zij in een bliksemflits heel even bij hem. Vanaf dat moment realiseert Benny zich dat hij Gini nooit meer zal zien, omdat zij in de hemel is. En de blinde man heeft het allemaal geweten.

Ik ben iemand die boeken heel zorgvuldig uitzoekt. Ik kijk niet naar diktes en kies geen boeken uit de top vijf van meest gelezenen onder het mom van “die leest iedereen dus ze zullen wel goed zijn”. Ik heb een moeilijke smaak, daar ben ik al achter gekomen. Ik lees het liefst onrealistische boeken, maar die zijn vrij zeldzaam. “De trein der traagheid” vond ik heel mooi, evenals “De tuinen van Dorr”. Dit boek (“het leven uit een dag”) paste ook een beetje in dat rijtje. Een wereld die niet echt bestaat, die maar één dag duurt én een vergelijking met onze wereld, dat leek mij heel interessant.
Ik was heel benieuwd hoe de schrijver de wereld waar ik zo van houd, die in mijn ogen bijna perfect is (alleen die wereldvrede nog), ooit als hel zou kunnen omtoveren. Een wereld zonder herhaling, waarin je al die mooie dingen maar één keer kunt doen, die kan toch niet beter zijn? Ik zal hier later op ingaan, anders ga ik opdrachten door elkaar gooien en dan wordt dit verslag een ongeordend zooitje. Wel kan ik zeggen dat de schrijver mij duidelijk heeft gemaakt waarom hij zo over de herhaling denkt, maar hij heeft me niet kunnen overtuigen.
In het begin was ik een beetje bang dat de schrijfstijl moeilijk zou zijn. Ik heb een keer geprobeerd “de kelner en de levenden” te lezen, maar ik kwam er absoluut niet doorheen. Sindsdien ben ik bang voor moeilijke en ouderwetse schrijfstijlen. Bij het boek van Simon Vestdijk was het voor mij al een puzzel om te ontdekken wat er in het algemeen geschreven stond, laat staan dat ik eventuele boodschappen tussen de regels door eruit had kunnen halen. Maar gelukkig was dat bij dit boek geen probleem. Het taalgebruik was heel helder. Van der Heijden gebruikt geen bijzonder moeilijke woorden en hij beschrijft alle gebeurtenissen tot in detail, wat het lezen een stuk makkelijker maakte.

Kun je uit dit boek een bepaalde kijk op de mens en maatschappij afleiden? Ben je het met dit standpunt eens? Waarom (niet)?

In dit boek bestaan drie werelden. Je wordt geboren in de “gewone wereld” waar het leven maar één dag duurt. Zodra je dood gaat kom je in een andere wereld terecht afhankelijk van je gedrag in je ééndaagse leven. Dat kan de hemel zijn (zoals het christendom die kent, alles is perfect en volmaakt) of de hel (waar je een gewoon leven hebt, dat jaren duurt).
Het gaat vooral om het verschil tussen de hel en de eerste wereld. De schrijver maakt duidelijk dat een wereld waarin alles maar één keer voorkomt beter is dan eentje van herhaling. Als je verliefd wordt op een meisje en je weet dat je maar één keer met haar kunt vrijen geniet je daar veel meer van dan wanneer je iedere avond weer naast haar gaat liggen en weer datzelfde ritueel herhaald. Na een tijdje wordt dat ontzettend saai. Als je alles dagen, weken, jaren achter elkaar kunt herhalen is het na een tijdje niet mooi en bijzonder meer. Mensen komen in een sleur terecht, ze leven op de automatische piloot als ze iedere dag precies hetzelfde moeten doen. Kleine mooie dingen ga je dan over het hoofd zien, terwijl die er juist voor zorgen dat het leven leuk is en niet zo saai.
Dát is hoe de schrijver tegen onze samenleving aankijkt. Men geniet niet meer van de kleine dingen, de onopvallende schoonheden van het leven ontgaan ons omdat we te verveeld zijn, we zijn ingedommeld. We staan op, ontbijten, gaan naar school/werk, komen thuis, lunchen, maken huiswerk of doen de boodschappen, eten, kijken tv of lezen een boek en gaan weer slapen. En dat iedere dag. Kijk eens naar jezelf; zodra er een feestje is of zodra je op vakantie gaat ben je veel vrolijker en ontspanner. Dat komt omdat je dan uit de sleur van alledag bent. Je doet iets anders, iets éénmaligs. Als de mens maar één dag leeft let hij op alles en ziet hij overal iets moois in. Zo maak je het leven voor jezelf de moeite waard. De schrijver zegt dat de mensen in de hel (wij dus) uiteindelijk helemaal gek worden van de herhaling.
Ik ben het hier niet mee eens. Ik ben zelf een kleine levensgenieter en de schoonheid van ‘alledaagse dingen’ ontgaat mij heus niet. Natuurlijk zie ik wel mensen om mij heen die aan deze dingen voorbij lopen, die met hun hoofd altijd een paar dagen voorruit leven en vergeten te genieten van het moment waarop ze zich werkelijk bevinden. De schoonheid van bijvoorbeeld vrijen gaat niet achteruit naarmate je het vaker doet. Integendeel. Je ontdekt al doende wat het fijnst is, waar jij en je partner het meest van houden. Oefening baart kunst, om het heel bot uit te drukken. Als het wel gaat vervelen is er waarschijnlijk iets mis in je relatie. En dat geldt eigenlijk voor de meeste dingen. Dansen en uitgaan gaat niet vervelen, al doe je het honderd keer. Het is juist zonde om alles maar één keer mee te maken. Er is dan een zeer grote kans dat er iets misgaat waardoor het moment verpest wordt, en je hebt geen kans om het over te doen. Mensen met faalangst zullen een heel ongelukkig leven leiden. Bij ieder ding dat ze doen weer die onzekerheid, die angst dat het niet goed zal gaan, waardoor juist de schoonheid van het moment verloren gaat.
Het is de kunst om je leven zo interessant mogelijk te maken, waardoor verveling geen kans krijgt. Zodra je je verveelt gaat het mis, dan is een moment niet leuk of mooi meer maar vervelend. Daarom moet je ervoor zorgen dat je een mooie baan hebt waar je met plezier naartoe gaat, een vrouw hebt die goed bij je past en geen hobby’s die je eigenlijk niet leuk vindt. Vakantie is een essentieel element in onze samenleving. Even ontsnappen aan de sleur waardoor een nieuwe frisse start mogelijk is en je weer zin krijgt in je werk. Op dat punt ben ik het wel met van der Heijden eens. Er zijn teveel volwassenen die zichzelf geen rust gunnen. Die niet vaak genoeg ontspannen en daardoor zichzelf het leven onnodig moeilijk en saai maken. De schoonheid zien van de kleine dingen en genieten van kleine pleziertjes is in onze wereld cruciaal.

Het leuke aan Benny Wult is naar mijn mening dat hij zich verzet tegen de opvattingen van de priester bij hem op school over de hel en hun eigen wereld. De priester vertelt hen hoe het zit met de eenmaligheid van hun leven en de vreselijke herhaalbaarheid van de hel. De bedoeling is dat de kinderen zijn ideeën overnemen, dat ze denken dat hun leven veel beter is dan de hel, en dat ze zich goed moeten gedragen omdat ze dan in de hemel zullen komen. De meeste kinderen doen dat en denken er verder niet over na. Behalve Benny en een andere jongen. Benny weegt de voor- en nadelen van de twee verschillende werelden tegen elkaar op en komt tot de conclusie dat hij het niet helemaal eens is met de priester. Zeker als hij de liefde bedreven heeft met Gini beseft hij dat de hel een betere plek voor geliefden is dan hun onherhaalbare wereld. Ik vind het heel goed van hem dat hij niet zomaar alles aanneemt wat hem gezegd wordt. Als je maar één dag leeft moet je volgens je eigen regels leven, niet volgens die van een ander. Ook moet je het beste eruit halen, en dat kan alleen als je naar je eigen hart luistert (niet naar een priester). Benny doet dat, hij denkt na, hij bepaalt zijn eigen regels en wat hij doet komt uit zijn hart.
Ik vond het ook heel mooi om te zien dat hij eerst heel nieuwsgierig is naar de wereld van prostitutie. Wij zien dat vanzelf als iets slechts, als iets dat thuis hoort in de laagste sociale laag van de samenleving, terwijl dat helemaal niet persé zo hoeft te zijn. In het begin is het heel interessant hoe hij dingen uitprobeert, ervan leert, en beter wordt. Ook is het leuk te zien hoe het eraan toe gaat in die tak van bedrijvigheid die wij nooit zien. Maar hoe vaker hij seks moet hebben, hoe vervelender het wordt. Aan het eind had ik dan ook sterk de neiging een stuk over te slaan, ik werd er een beetje misselijk van. Benny kreeg er ook genoeg van. Een mooie conclusie: hij had na een paar weken al genoeg van de wereld waarvan hij juist dacht dat hij zo mooi zou zijn.
Het was wel een beetje naïef van hem om zomaar als een blinde te doen wat de echte blinde hem opdraagt. Ik snap dat het moeilijk is om erachter te komen hoe je moet overleven in een totaal onbekende stad. Maar Benny laat zich meevoeren door Scant zonder er zelf bij na te denken. Hij legt zijn leven min of meer in de handen van de blinde man, dat zou ik nooit doen. Benny heeft hem vermoord, hoe kan hij verwachten dat Scant hem zou willen helpen? Ik zou denken dat de blinde op wraak uit is, zeker omdat hij ook in de hel terecht is gekomen (en dus geen goed mens is). Maar dat komt misschien omdat ik leef in de wereld van verveling, waarin mensen sneller een slecht geweten krijgen door de eeuwige herhaling. In het leven van één dag zijn de mensen bijna allemaal aardig (als je maar één dag hebt kun je beter iets leuks doen dan ruzie maken), kleine kans dat daar iemand probeert een ander te bedotten. Toch had Benny naar mijn idee wat voorzichtiger moeten zijn.
Het is goed om zelf dingen uit te proberen, en de enige manier om erachter te komen of een beroep je ligt is door het zelf uit te proberen. Daarom is het toch goed geweest dat Benny de prostitutie is ingegaan. Het is hem duidelijk geworden dat de liefdesdaad ook helemaal niet mooi en lief kan zijn. Het was vreselijk voor hem om elke keer naar de oude vrouw toe te gaan. Ik krijg weer kromme tenen als ik er aan denk. Ik heb een heel goed voorstellingsvermogen, en als ik zulke passages lees zie ik het voor me en kan ik het bijna voelen. Vreselijk vond ik het stuk dan ook waar hij, ijskoud van het zwembadwater, op de grond ligt en de oude vrouw hem op gaat warmen. Ik kan daar niet zo goed bij met mijn hoofd, dat iemand het fijn kan vinden met een lijk te vrijen, want dat is hij in feite als hij zo koud is. Echt vies is dat. Ik kan me daar ontzettend over verbazen, dat er mensen zijn die zo denken. Ik vraag me ook af of er veel mensen zijn met zulke hobby’s (dat het normaal is), of dat dit op de grens ligt van een geestelijk gestoorde.
Op het moment dat Benny tot de conclusie komt dat Gini niet in zijn wereld is maar in de hemel had ik het heel erg met hem te doen. Het was naïef van hem om te denken dat hij en Gini samen daar terecht zouden komen. Het was ook dom van hem om te denken dat Gini precies hetzelfde voelde als hij en het was niet waarschijnlijk dat hij haar meteen zou vinden in die grote wereld van de herhaling. Maar toch had ik medelijden met hem. Hij heeft een man vermoord, is eerder uit het leven gestapt dan nodig was en hij heeft een executie achter de rug. Allemaal voor de vrouw waarvan hij nu voor eeuwig gescheiden is. Liefde kan je tot de vreemdste daden brengen of zelfs dwingen. Benny doet iets wat niet mag en niet goed is, maar hij doet het uit liefde voor een vrouw. Hij heeft vreselijke dingen gedaan, is aan een vreselijk nieuw leven begonnen maar in de hoop dat hij daar met Gini zou kunnen leven, dan zou de rest niet veel uitmaken. Maar ze is er niet, en zal er nooit meer zijn. Hij is helemaal alleen in de wereld van de eeuwige herhaling. Hij heeft zijn mooie leven opgegeven voor een vrouw waar hij niet meer bij kan zijn. Het is zijn straf, maar ik vind hem te hard voor een man die zich laat leiden door zijn hart (wat ik zie als een goede manier van leven).

Het boek zet aan tot nadenken over onze maatschappij. Wij moderne mensen hebben altijd haast. We hebben veel te weinig tijd om nog te kunnen genieten van het leven zoals men dat vroeger deed, toen er nog geen tijdtekort en magnetron maaltijden waren. Ik heb onze wereld ook vaak kritisch bekeken. Ik ben het met de schrijver eens dat er te veel mensen zijn die de kleine mooie dingen in het leven mislopen. Dat komt door een te druk leven en de gevolgen daarvan. De moderne mens heeft te weinig tijd om ergens een minuutje stil te staan. Er is te veel stress waardoor hij op bed belandt en helemaal niets meer mee krijgt van de buitenwereld. Ook is het ergerniveau dusdanig gestegen door de drukte en de stress, dat niets meer mooi lijkt te zijn. Door het leven maar één dag te laten duren, gaan de mensen letten op alle details van het leven. Ze genieten veel meer omdat een dag voorbij is voor je het weet. Ze leven bewuster.
Ook zegt de schrijver dat een leven waarin alles eenmalig is beter is dan een leven waarin de eeuwige herhaling huist. Ik snap waarom hij dat denkt, maar ben het er niet mee eens, dat wil zeggen het geldt niet voor mij (wel voor sommige andere mensen). Als een elke gebeurtenis maar één keer plaats vindt wil je daar het beste uit halen, dat doet iedereen. Daardoor let je op alles en geniet je er met de volle 100% van. Zodra een gebeurtenis echter vaker voorkomt hoeft je niet persé goed op te letten, het komt toch vaker voor, je hebt altijd een tweede kans. Natuurlijk gaat herhaling na een tijdje ook ontzettend vervelen. De eerste dag van je werk is bijvoorbeeld altijd leuk, alles is nieuw en spannend. Maar na drie jaar lang dezelfde baan slaat de verveling toe. Dan verschijnt er een zogenaamde sleur in het leven. Elke dag hetzelfde ritueel gaat vervelen. En die verveling kan soms zo’n sterke vormen aannemen dat het levens kost. Een depressie bijvoorbeeld is een gevolg van teveel herhaling en te weinig afwisseling. De schrijver denkt dat iedereen zich verveelt. Dat niemand meer let op de mooie dingen, maar dat is totaal niet waar. Ik heb geleerd van alles te genieten. Wij hebben het niet heel ruim thuis en daardoor leer je gelukkig te zijn met kleine dingen. Ik kan van een fris grasveld met madeliefjes midden in een drukke Nederlandse stad net zo veel genieten als van een cocktail aan het strand van de middellandse zee. En er zijn veel mensen om mij heen die dat ook kunnen.
Herhaling kan mensen verdoezelen, maar er zijn er ook die er juist gebruik van maken. Ik ben vorig jaar naar Barcelona op vakantie geweest en ik vond het een geweldige stad, alleen de mensen met wie ik daar was waren niet zo leuk. Dit jaar doe ik het over maar dan met mensen die wél leuk zijn. Dat zou niet gekund hebben in de wereld van Van Der Heijden. Natuurlijk is er een mogelijkheid dat je vergeet waarom iets mooi is als het vaak voorkomt. De truc is er telkens weer van genieten en bedenken dat het mooi en heerlijk is. Soms is de eerste keer zelfs minder leuk dan een volgende, omdat na een paar keer pas duidelijk wordt hoe iets het best aangepakt kan worden. Ook kan eenmaligheid bij onzekere personen moeilijkheden veroorzaken. Bij de wetenschap dat iets maar één keer gedaan kan worden hoort een faalangst. En mensen die daar gevoelig voor zijn hebben een groot probleem in de wereld van één dag. Zij leven in een voortdurende angst, en daar worden ze niet gelukkig van.
Ik denk dat Van der Heijden ook duidelijk wil maken dat een mens nooit zonder beperkingen kan leven. Het is beter deze beperkingen te aanvaarden dan proberen ze te vermijden want dat lukt toch niet. Er kunnen zelfs nieuwe beperkingen bij komen. Ik heb dit zelf ook ondervonden, daarom vind ik het heel leuk dat de schrijver dit probleem aan de orde stelt. Ik heb een zeer vrije relatie met mijn vriendje (wel met normale grenzen hoor). Ik hoor ook vaak van anderen dat ze het knap vinden dat ik het zo lang volhoud met een vriendje die zo veel met meisjes omgaat. Soms heb ik daar moeite mee, maar ik wil het hem niet verbieden. Zijn vrijheid is dus mijn beperking, maar ik heb het graag voor hem over. Soms doet het me pijn als ik hem zie met een ander meisje en vanzelfsprekend zeg ik dat tegen hem. Daardoor voelt hij zich beperkt. Zo hebben we een cirkel van beperkingen binnen onze relatie die niet vermeden kunnen worden. In de rest van het leven werkt het precies hetzelfde. Door vrijheid aan anderen te geven beperken we ons zelf. Zo heeft iedereen zijn eigen vrijheid maar ook zijn eigen beperkingen, daar kun je niet omheen.

Ik vind dit een bijzonder boeiend boek. Van der Heijden schept een nieuwe wereld die volgens hem beter is dan de onze. Het is echter aan de lezer om te bepalen of dat werkelijk zo is. Hij heeft die wereld heel gedetailleerd beschreven waardoor ik hem precies voor ogen had. Dat maakt het lezen een stuk gemakkelijker en meer ontspannen.
Ik vind het heel mooi hoe het spel van licht en schaduw telkens in verband wordt gebracht met het verstrijken van de tijd. Benny raakt helemaal in paniek als hij ziet hoe snel de zon (en dus de schaduwen) zich verplaatsen in de wereld van de herhaling. In de wereld waar hij vandaan kwam was het amper te merken dat de zon bewoog. Ook weet hij dat hoe verder de schaduwen zich verplaatsen in de wereld van één dag, hoe dichterbij zijn dood komt. Omdat ze in de hel heel snel bewegen lijkt het alsof hij al snel dood zal gaan, en daarvan schrikt hij.
Wat ik ook boeiend vond zijn de gebouwen. Het is eigenlijk een soort tegenstelling, de gebouwen en hun schaduwen. De schaduwen bewegen zich veel sneller, maar de gebouwen veel langzamer. In de gewone wereld schoten de gebouwen bij wijze van spreken de grond uit. Het uitzicht vanuit een raam op de 10e verdieping van een gebouw verandert met de minuut. Terwijl in de wereld van herhaling het weken duurt eer er iets nieuws ontstaat. Het is leuk om te beseffen dat er altijd gebouwd wordt in een stad. Als ik bedenk hoeveel hijskranen er staan hier in Eindhoven zijn dat er heel veel. Er is geen enkele stad (dorpen tellen niet mee) waar geen één hijskraan aan het werk is.
De titels van de hoofdstukken in het boek vind ik heel erg goed gekozen. Vaak kun je uit zo’n titel al opmaken welke wending het verhaal zal nemen. Maar bij deze kopjes is dat totaal niet het geval. Ze hebben betrekking op een detail in het hoofdstuk dat symbool staat voor het hele deel. Je snapt naderhand pas waarom de schrijver juist voor dat woord of die zin heeft gekozen. Dat vind ik echt heel goed. Het is zonde als je al van tevoren een beetje kunt zien hoe het verhaal zal lopen. De titels zijn Het Wonderwiel, wat staat voor de zon die ondergaat. Ofwel de dood van een aantal oude mensen die voor het laatst de zon onder willen zien gaan op het strand. “Niets wordt twee keer uitgelegd”, het moment waarop Benny naar school gaat. In één ochtend krijgt hij alles geleerd wat hij moet weten. Dat is heel veel belangrijke stof die niet herhaald wordt, dus hij moet goed opletten. Dit is de periode van zijn kindertijd. De ventilator, het moment waarop hij Gini ontmoet. Haar haren komen bijna in de ventilator terecht, waardoor zijn aandacht op haar gevestigd raakt. Dit is de tijd waarin hij voor het eerst (een laatst) echt verliefd wordt. Het ovale portret, in dit hoofdstuk bedrijven Benny en Gini de liefde met elkaar. Het ovale portret is een synoniem voor haar vagina, waar hij helemaal door geboeid is. Postcoitum, coïteren betekent ‘geslachtsgemeenschap hebben met’, en post betekent ‘na’. Dit is het deel waarin ze beiden verlangen naar de wereld van herhaling omdat ze nog veel vaker van elkaar willen genieten. Ze hebben net geslachtsgemeenschap gehad en willen niet nu al oud worden. Motief onbekend, de beslissing de blinde man te doden, om zo in de hel terecht te komen. Het gerechtshof heeft geen idee van hun motief. De kans dat ze niet in de hel terechtkomen is namelijk veel groter wanneer ze vertellen dat ze de blinde man uit liefde voor elkaar vermoord hebben, dan wanneer ze hem enkel uit politieke overwegingen om het leven hebben gebracht (dat is wat de rechter uiteindelijk denkt). De schietstoel, het executieproces. Benny’s reis naar de wereld van herhaling voelt voor hem alsof hij in een schietstoel zit. Hij schiet uit zijn veilige vliegtuig (de wereld van één dag) en daalt af naar een wereld die voor hem totaal onbekend is, de hel, onze wereld. Benny wordt nu snel veel ouder. Het liefdesoverschot, maar niet van Gini. Hij kan Gini niet vinden, en ontvangt dus ook geen liefde van haar. Wel gaat hij werken in de prostitutie, waar hij de liefdesdaad zo vaak herhaalt tot hij er bijna gek van wordt (en de lezer ook). Het bliksembezoek, tijdens een hevig onweer komt Gini heel even bij hem. Vanaf dan beseft Benny dat hij haar nooit meer zal zien. De laatste periode in zijn leven, waarin hij alleen en zonder liefde oud zal worden.
Zoals ik al eerder heb vermeld vond ik het deel waarin de Van Der Heijden Benny’s werk in de prostitutie beschrijft vreselijk om te lezen. Alles wordt uitgebreid beschreven, en het zijn geen leuke dingen die daar gebeuren. Ik heb niets tegen homo’s maar om er zo mee geconfronteerd te worden vind ik toch niet zo fijn. Het is prima zoals ze leven, maar ik heb totaal geen behoefte aan een nauwkeurige beschrijving van hun seksleven. Toch is het heel goed dat het zo overdreven uitgebreid beschreven wordt. Ik walgde er na ene tijdje echt van, evenals Benny zelf. En daardoor voel je extra goed hoe hij zich voelde. En komt de naarheid van de hel het duidelijkst naar voren. De schrijver speelt heel erg in op je gevoel. Ik denk dat dat de enige manier is waarop je écht iemand kunt overtuigen. Het was vreselijk om te lezen maar ondertussen dus ook ontzettend goed geschreven.
Wat ik echt heel jammer vond was dat ik het einde niet zo goed snapte. Ik vind het vreselijk om zo een boek uit te lezen. Heel het boek is mooi en duidelijk maar het einde is opeens heel vaag en abrupt. Daar houd ik echt een vervelend gevoel aan over. Er zijn zo veel interpretaties mogelijk dat ik in het begin helemaal verward was en niet wist wat de schrijver met zijn eind bedoelde. Scant wijst Benny erop dat Gini naar de hemel is gegaan. Dat is mijn eerste struikelblok. Is ze naar de hemel omdat ze niet met haar hoofd bij de moord was, omdat ze eigenlijk alleen maar dacht aan met Benny samen zijn? Of omdat ze een onschuldig kind in haar buik droeg die anders ook gestraft zou worden? Ook zou het kunnen zijn dat ze naar de hemel is omdat zij de werkelijke moord niet heeft gepleegd maar alleen meegeholpen? Of omdat de ergste straf voor zowel haar als Benny is dat ze van elkaar gescheiden zijn en met geen enkele mogelijkheid mee bij elkaar kunnen komen? Omdat het boek zo abrupt eindigt krijg ik geen antwoord op mijn vragen. Het laatste klinkt naar mijn mening het meest logisch. Een open einde is niet echt aan mij besteed.
Mijn tweede struikelblok is de rol van Scant. Ik had het hele verhaal het gevoel dat hij het beste voor had met de twee geliefden maar aan het eind lijkt het alsof hij hen min of meer bedrogen heeft. “Hij heeft het allemaal geweten” en had hun dus kunnen waarschuwen. Sterker nog, “hij heeft Gini en Benny naar elkaar toe gelokt”. Ook heeft hij ervoor gezorgd dat Benny in de prostitutie terecht kwam. Het lijkt alsof hij probeert Benny te straffen. Hij heeft een soort rol van god. Hij weet alles, voorziet alles en helpt het noodlot een handje door Gini en Benny bij elkaar te brengen. Mijn uiteindelijke conclusie zou zijn dat hij een vorm van god is op aarde, maar waarom zou hij dan twee mensen ongelukkig maken? Ik vind het heel vervelend om met zulke vragen te blijven zitten als ik het boek uit heb.
Al met al vind ik het een zeer geslaagd boek. Een mooie beschrijvende schrijfstijl en een onderwerp waar ik zelf heel veel mee kan. Ook een beetje surrealisme waar ik erg veel van houd. Het zet aan tot nadenken over onze ingezakte maatschappij. Ik zou dan ook willen dat alle zakenlieden die alleen nog maar tijd hebben voor magnetronmaaltijden en 2minutenseks dit boek lezen. Ik hoop dat het ze wakker schudt. Dat ze gaan nadenken over hun vluchtige leefwijze. Dat ze wat meer de tijd nemen voor de mooie dingen. Want je kunt heel hard werken om later een mooi huis te kunnen bouwen en te genieten van het leven. Maar het is beter elke dag te genieten, zodat je niets mist. Want nu kan alles nog en later zijn er steeds meer verplichtingen en beperkingen.