Selecteer een pagina

Opdracht 1
Samenvatting

Maya heeft last van slapeloosheid en kan hier niet mee leren leven. Ze probeert van alles en nog wat, zoals warme melk voor het slapen gaan en producten van televisiespotjes. Haar enige steunpilaar is Remco, haar vriend. Hij is erg geduldig en is dan ook de laatste die haar verlaat als haar slapeloosheid tot grote problemen lijdt. Remco kan er niet meer tegen dat Maya hem midden in de nacht wakker maakt omdat ze weer eens niet kan slapen en verlaat haar. Hierna gaat het alleen maar slechter met Maya en krijgt ze naast haar slapeloosheid ook psychische problemen. Ze gaat ’s nachts naar buiten en gaat mensen wakkerbellen doormiddel van de deurbel. Op een nacht antwoord er iemand vliegensvlug op haar bellen en zo ontmoet Maya Benoit. Het blijkt dat ook hij aan slapeloosheid lijdt, alleen al jaren langer (Benoit is een stuk ouder dan Maya). Samen proberen ze in hun slapeloze wereld te leven, maar helaas kunnen ze niet samen zijn, ze kunnen geen stabiele relatie opbouwen. Problemen worden al maar erger en op een gegeven moment belandt Maya in het ziekenhuis omdat ze aangereden wordt door een vrachtwagen. Het is niet helemaal zeker of ze met opzet voor de vrachtwagen springt, of dat het per ongeluk gaat. Tijdens haar verblijf in het ziekenhuis kan ze geen contact behouden met Benoit en zo vervreemden ze een tijd van elkaar. Terwijl Maya in het ziekenhuis ligt, brandt het kamertje van Benoit af en komt hij in een psychiatrische inrichting terecht (men denkt dat hij het met opzet heeft gedaan). Hij krijgt het voor elkaar om te ontsnappen en ontmoet bij toeval een oude vriend. Deze biedt hem een baan aan: nachtwaker voor zijn hotel. Wat kan Benoit beter dan ’s nacht wakker blijven? Dus hij gaat in op het aanbod en gaat aan de slag. Tijdens een van zijn avonddiensten komt Benoit een nachtvlinder tegen en raakt bevriend met hem. Wanneer de vlinder wegvliegt, rent Benoit achter hem aan en probeert hem te vangen. De vlinder landt jammer genoeg op de borst van een vrouw en de vrienden van de vrouw slaan Benoit in elkaar. Bloedend en gebroken probeert Benoit iemand te bereiken die hem zou kunnen verzorgen. Hij komt terecht bij een café, toevallig dezelfde waar ook Maya zit. Maya is ondertussen al een tijd ontslagen uit het ziekenhuis en gaat verder met haar doelloze leven. Hier komen de twee slapeloze weer samen en gaan opnieuw proberen om een plekje in de wereld te vinden voor henzelf.

Opdracht 2
Contacten tussen personages

Het is duidelijk dat de twee belangrijkste personages die een relatie hebben Benoit en Maya zijn. Ze hebben een vreemde relatie, een aparte reden dat hun samenbrengt: hun slapeloosheid. Het feit dat ze allebei niet kunnen slapen maakt hun “lotgenoten”, ze delen hetzelfde probleem. Het voelt voor hun, alsof zij twee de enige zijn die elkaar begrijpen, dat er niemand anders op de wereld is die hun begrijpt. Daarom willen ze graag bij elkaar zijn, maar hun karakters zorgen er weer voor dat ze niet samen kunnen zijn.
Het belangrijkste in deze relatie is het feit dat ze beiden iemand hebben om op te vertrouwen, iemand die ook ’s nachts wakker is om te luisteren. Dus niet lekker aan het slapen is terwijl degene met slaapproblemen klaarwakker is. Zo ging het er wel aan toe bij Maya en Remco toen ze nog samenwoonden. Ze gingen samen naar bed, maar er was maar een iemand die kon slapen: Remco. Dit zorgde voor flink wat irritaties bij Maya en daarom maakte ze hem ook vaak genoeg wakker. Alleen Remco zei alleen maar dat ze maar moest proberen om te slapen en ging zelf verder met slapen. Het was alleen niet zo gemakkelijk voor Maya om zomaar even te gaan slapen. Bij Benoit kon ze echter wel terecht. Hij sliep ook niet, dus had Maya iemand om mee te praten als ze niet kon slapen. Benoit zou nooit tegen haar zeggen dat ze maar moest proberen om te slapen, omdat hij zelf maar al te goed weet dat dat niet zo gemakkelijk gaat. Dus was het voor hun een heel stuk eenvoudiger om elkaar te begrijpen.
Maar naast het mooie van hun relatie, dat ze elkaar zo goed begrijpen, hadden ze helaas ook een keerzijde. De twee hadden psychische problemen. Benoit had last van hallucinaties, zoals Frederik de potvis met wie hij al sinds zijn jonge jaren mee bevriend was. Wanneer hij Frederik “verliest”, vindt hij een nieuw maatje: Ernest de nachtvlinder. Omdat Benoit graag met zijn verzonnen vriendjes wil zijn, lopen zijn contacten met echte vrienden soms niet zo soepel. Zo ook niet met Maya. Benoit wil soms liever met zijn “verzinsels” dan met Maya en dat maakt Maya weer wat boos. Ze voelt zich dan ook door hem niet begrepen en dat geeft dan natuurlijk problemen in een relatie.
Naast de eigenschappen van elkaar begrijpen, heeft Maya nog een erg belangrijke eigenschap. Ze is heel erg tolerant en afwachten, ze laat het maar gebeuren met Benoit. Het liefst zou ze Benoit waarschijnlijk een klap voor z’n gezicht verkopen, maar toch blijft ze aardig en soepel. Maya probeert hem te begrijpen en hem de tijd te gunnen om zijn depressie te overwinnen. Door deze eigenschappen van Maya blijft de relatie, de band tussen beiden, bestaan. Als Maya zich niet zo tolerant en begrijpend had opgesteld, was het al bij de eerste ontmoeting verkeerd gegaan en was het nooit wat geworden tussen hen. Ook is Maya meer degene die dingen toevoegt aan hun relatie, zoals liefde en tijd. Benoit is meer aan het wegrennen, eenzaam aan het zijn. Het voelt alsof het niet zo erg hoeft van hem, maar Maya wil heel graag een goede relatie hebben en daarom stop zij er heel veel moeite in.
Dit is natuurlijk een heel moeilijke relatie. Het is niet gemakkelijk om allebei depressief en slapeloos te zijn en dan alsnog een goede relatie te behouden. Daarom zou ik ook zeer zeker niet een dergelijke relatie willen hebben. Het is natuurlijk wel mooi dat je moeite moet doen voor een relatie, maar dat hoeft niet in een dermate grote hoeveelheid. Een klein beetje moeite is ook voldoende moeite voor een mooie relatie. Wat echter wel noodzakelijk is, is dat de moeite om de onderlinge verhouding van allebei de kanten moet komen. Het is veel te zwaar om al de inspanning van een persoon af te laten hangen. Dat is niet vol te houden. Daarom zou ik een vergelijkbare verhouding niet willen hebben en hoop ik dat het mij nooit zal overkomen.

Opdracht 3
Het slot

In “Slaap!” is het slot te zien als de laatste twee hoofdstukken (naar mijn mening). Omdat elk hoofdstuk verteld wordt door de ogen van Maya óf de ogen van Benoit zou het laatste hoofdstuk niet als het slot gezien kunnen worden. Verder zijn de laatste bladzijden van de twee hoofdstukken overlappingen. Echter, het stuk van Benoit gaat een stuk verder dan wat verteld wordt door Maya.

Samenvatting van slot:

Maya belt een van zijn oude vrienden, Bram, op om haar op te halen van het station omdat ze geen huis meer heeft. Deze is echter niet van plan om haar nog om half drie in de morgen op te gaan halen en haar onderdak te bieden. Hij vertelt haar Katja te bellen, maar dat ze niet moet schrikken als ze een bekende stem aan de telefoon hoort. Want Katja was gaan samenwonen met Remco, de ex-vriend van Maya. Hierdoor flipt Maya helemaal en gaat direct op zoek naar een bar om zich helemaal te bezatten. Aangekomen in “Girls! Girls! Girls!” stort ze zichzelf op de drank. Ze neemt zich zelfs voor om haar lichaam te verkopen als iemand daar behoefte aan zou hebben en bedenkt wat de waarde van haar lichaam zou kunnen zijn. Terwijl ze zo aan het denken is legt er iemand een hand op haar schouder. Na een laatste slok genomen te hebben draait ze zich om.
Benoit is in elkaar geslagen door de vrienden van het meisje op wiens borst het vlindertje was gaan landen. Nadat hij was mishandeld, hadden zijn belagers hem van een golfbreker gegooid. Benoit wordt net op tijd wakker: net voordat het vloed werd en hij door de zee zou worden opgeslokt. Hij probeert zichzelf overeind te werken, maar dit vergt erg veel moeite van hem. In deze toestand legt hij een kilometer af, wat dus zou betekenen dat hij geen botten heeft gebroken. Maar hij verliest wel erg veel bloed door de verwondingen die hij heeft opgelopen. Wanneer hij een gogobar bereikt, moet hij afwachten of de uitsmijter een dermate verminkt persoon zou willen helpen. Hij heeft geluk: de uitsmijter laat hem binnen en gaat een eerstehulpdoos halen. Eenmaal binnen kijkt Benoit in het rond en als laatst valt zijn oog op een dame in een hoek. Hij herkent haar meteen en strompelt op haar af. Hij roept: “Maya,” maar zij hoort hem niet. Dus loopt de man dichterbij en legt zijn hand op haar schouder. Maya draait zich om en enkele momenten staan ze elkaar aan te staren. Hierna verzorgt Maya de wonden van Benoit met de spullen van de uitsmijter. Ze gaan samen naar de keuken en maken eten klaar om samen op te eten. Ze krijgen verwachtingen: misschien kunnen ze verder leven… Samen…

Analyse van slotzinnen:

Misschien zullen we straks naar buiten gaan en zien
hoe de stad ons omarmt met schepen en bussen en
bomen. Met adem en stemmen en bloed. Met dag en
nacht. Met mensen en ik en wij samen.
Misschien.

Het eerste wat opvalt is het twee keer gebruiken van “misschien”. Dit geeft een gedichtachtig effect aan de laatste twee alinea’s. Er is ook het feit dat het woord “misschien” zo extra nadruk krijgt. Dus hoe erg Maya aan haar toekomst twijfelt, dat ze niet zo zeker is van alles. Verder heeft het ook wat geheimzinnigs, omdat de betekenis van “misschien” nooit zeker is. “Misschien” kan in zowel iets positiefs als negatiefs uitlopen. Dus wat eigenlijk iedereen van zijn toekomst verwacht: de toekomst kan van alles brengen, zowel slechte zaken als goede zaken.
Dat ze naar “buiten gaan” is in de meest letterlijke zin van het werkwoord te vatten: ze lopen gewoon de bar uit waar ze zitten. Dit zou te gemakkelijk en bagger zijn als slot voor een dermate goed geschreven boek. Daarom is er ook een tweede manier van interpretatie waar de lezer aan zou kunnen denken. Het “naar buiten gaan” zou ook gezien kunnen worden dat Maya en Benoit uit hun schelp kruipen, dat ze de realiteit in zullen gaan. Ze zullen zich niet meer terugtrekken in hun eenzame leven, ze zullen proberen te leren leven met hun “last”. De laatste manier van verklaren wordt beter ondersteund door het vervolg van de alinea dan het eerst genoemde. Dus is het toch misschien niet zo erg vergezocht en moet de tweede betekenis van “naar buiten gaan” gebruikt worden.
Hierna komt het “omarmd worden” van het koppel door al het genoemde. Als het “naar buiten gaan” letterlijk vertaald wordt, is het “omarmd worden” net zo symbolisch als wanneer “naar buiten gaan” figuurlijk wordt vertaald. En bij allebei komt de symboliek op hetzelfde neer: ze zullen worden opgenomen in de maatschappij. Ze zullen weer deel uitmaken van de wereld en niet meer in henzelf gekeerd zijn. De stad zal hun nemen zoals ze zijn en zij zullen niet hoeven veranderen.
De zin “met adem en stemmen en bloed” zou bedoeld kunnen zijn als de bar waar ze zich bevinden. Daar ademt iedereen zowat elkaars uitgeademde lucht in. Er zijn een hoop stemmen en het bloed kan het bloed van Benoit zijn. Dus in principe zou al het omarmen van iets terugslaan op een eerdere passage uit de tekst.
“Met dag en nacht” wil bewijzen dat ze zullen proberen om een dag en nacht te hebben, in plaats van alleen maar dagen omdat ze niet kunnen slapen ’s avonds. Voor hen was er geen verschil tussen dag en nacht, gewoonweg omdat ze bijna niet sliepen. Dat is waarschijnlijk het cruciale verschil tussen dag en nacht (uiteraard na het verschil in licht en donker): overdag is bedoeld om wakker te zijn en ’s nachts om te slapen.

Verwachting van slot:

Ik had het slot voor een gedeelte verwacht en voor een gedeelte was het totaal onverwachts. Wat ik zeker verwachtte op het eind van het boek, was dat Benoit en Maya weer samen zouden komen. Dat moest gewoonweg, omdat het verhaal over hun beiden gaat en het niet kan zijn dat de twee hoofdpersonen op het eind nog steeds apart leven, dat ze niet bij elkaar zijn. Uiteraard zouden ze ook niet meer samen kunnen komen, dat zou een mogelijkheid geweest zijn. Maar met mijn kennis (voor zover het is ontwikkeld) van verhalen uit boeken en films, kon ik al concluderen dat Maya en Benoit samen zouden komen. Het bleef wel een heel lange tijd uit, tot de laatste achttien pagina’s om precies te zijn. Hierdoor ging ik toch twijfelen of de personen samen zouden komen. Misschien was de schrijfster toch origineler dan ik dacht, misschien kwamen ze niet meer bij elkaar. Maar helaas: niets origineels, het verwachtte vond plaats.
Wat ik niet had verwacht was dat ze in een bar elkaar ontmoetten. Hoe had ik het ook kunnen weten? Ze zouden overal ter wereld samengekomen kunnen zijn. In de bar had ik wel aan één voorteken kunnen zien dat ze daar samen zouden komen: de hand van een onbekende man op de schouder van Maya. Maar dat is achteraf eenvoudig te zeggen, maar terwijl ik aan het lezen was had ik hier overheen gelezen. Dus dat kwam dan weer als verassing. De afloop was ook onverwachts, omdat ik iets gedetailleerders verwachtte. Ik dacht dat er nog een flink uitgebreid einde zou komen waarin beschreven zou worden dat ze samen gingen wonen, dat ze nog lang en gelukkig leefden, of iets in die trend, maar alles bleef uit. Het was een aardig open eind. Ze komen samen, maar wat er daarna gebeurt wordt niet beschreven.
Mening over slot:

Het einde vond ik een anticlimax en niet van zeer grote betekenis. Ik verwachtte iets meer dan dat de hoofdpersonen alleen maar samen zouden komen. Er had misschien nog een geheim te voorschijn kunnen komen, of nog een gebeurtenis dat Benoit en Maya uit elkaar zou drijven. Zo zou het slot niet al te standaard zijn geweest, geen normale “happy-end”. Het is altijd interessanter om iets anders te lezen dan het standaard slot: “man en vrouw komen samen en zijn blij”. Na alles wat Maya en Benoit hebben meegemaakt zou een droevig eind best gepast zijn.
Een detail dat ik nog niet helemaal begrijp is, dat de twee elkaar in een bar treffen. Ze hadden net zo goed elkaar in een trein of bus kunnen ontmoeten. Maar de bar zal dan wel een speciale functie hebben en zoniet, dan heb ik bewondering voor Verbeke dat ze mij ertoe heeft gebracht om er zo lang over na te denken.