Selecteer een pagina

Op een afgelegen plek in Frans Vlaanderen wonen de Blieks, een familie die is samengesteld uit een merkwaardige verzameling individuen. Onderling liggen ze vaak overhoop, naar buiten toe vormen ze een hechte clan, die doorweven is met primitieve gevoelens van haat en hartstocht. In korte, levendige monologen vertellen vijf van de gezinsleden hun eigen verhaal en hun hoogst eigen kijk op de anderen en op de gebeurtenissen die het lot van het gezin naar een dramatisch hoogtepunt stuwen.

Ik had in eerste instantie gekozen voor het boek Sarah van Jos Vandeloo. Maar toen ik las waar dat boek over ging veranderde ik van gedachten. Ik heb al meerdere malen boeken gelezen over de liefdesgeschiedenis van twee personen. Gelukkig had ik een bundel van meerdere boeken van de schrijver geleend, want ik vind hem zonder twijfel erg mooi schrijven, en ik weet dat zijn boeken altijd iets bijzonders hebben.
Een verhaal dat vanuit meerdere personen geschreven is, leek me erg leuk, met iets meer afwisseling dan normaal. Ook gaat dit boek niet over een liefdesrelatie op zich, maar over een hele familie en hoe die leden tegenover elkaar staan.
Ik herinner mij nog dat we dit boek besproken hadden in de klas. Maar ik was voordat ik begon met lezen vergeten dat deze titel bij dat boek (en die bespreking) hoorde. Ik dacht naar aanleiding van ‘De beklimming van de Mont Ventoux’ dat het over een familie ging, die een bergtocht zou gaan maken. Ondertussen zou er ruzie ontstaan, of misschien zou er iemand omkomen. Het was dan ook een grote verassing toen ik er al lezend achter kwam dat de titel op het wielrennen van de jongste zoon sloeg. Ikzelf heb voor mijn 17e verjaardag een echte wielrenfiets gekregen (een heel mooie paarlemoerwit- met blauwe). Ik rijd er regelmatig op, en vind het heerlijk. Het is ook sinds ik die fiets heb, dat ik me interesseer voor die sport. Het boek kreeg voor mijn daardoor nog een extra stukje inhoud. Ik wist precies wat ze met alle begrippen bedoelden, hoe fijn het is als je versnellingen aan je stuur zitten (die had een van de broers voor Georges daar bevestigd), hoe moeilijk het fietsen is op kinderkopjes (waarop Georges tijdens een belangrijke wedstrijd onderuit gaat) en hoe zwaar het fietsen kan zijn als je over je eigen grenzen gaat. Ik heb per ongeluk een heel goed boek uitgekozen dat precies in mijn straatje past.

Schrijf een gedicht naar aanleiding van het gelezen boek. (minimaal 20 regels)

Rose, moeder van zes kinderen,
vrouw van een altijd dronken man.
Die haar nooit zal laten weten,
wat het is om te houden van.

Modeste, vader van één kind minder,
hoewel hij dat niet weet
Misschien vermoord door eigen bloed,
terwijl dat hem niet speet.

Georges, de trots van de familie,
een echte wielerkampioen.
Ook hij moest zijn mooie leven geven.
Helaas kon niemand daar wat aan doen.

Louis, een ware zot.
Gekgedronken door zijn pa.
Toch gelukkig en geliefd.
Misschien verwassen door zijn ma.

Jeanne, enigste zus in huis,
bracht veel te vroeg een kind naar voren.
Een verwend nest wel te verstaan
Heeft naar het boerderijleven geen oren.

Clovis, le grand chef,
De oudste van de kinderen.
Een lompe domme eigenwijze boer,
Niemand zal hem ergens in hinderen.

Gustave, masserende boer,
Soms zacht soms hard.
Al even eigenwijs als Clovis,
Hij is wat gek, een beetje apart…

zoals het hele gezin, een familie zotten.

Ik zal voor deze opdracht de verschillende personages afgaan en ingaan op hun doen en denken richting de anderen. Zo Bespreek ik het hele boek en blijft het verslag een beetje geordend.
De relatie tussen Gustave en Clovis is heel vreemd. Ze lijken ze heel erg op elkaar (domme boeren die denken dat ze slim zijn) maar ze liggen ook erg vaak met elkaar overhoop. Clovis is de oudste en laat dit duidelijk in zijn doen en laten merken. Dat hij zich door iedereen le grand chef laat noemen karakteriseert zijn houding. Gustave ligt daar soms wat mee overhoop, hij is het vaak niet eens met zijn oudere broer en voelt zich soms gekleineerd. Ik vind dit een hele leuke, maar wel heel standaard, broer-broer relatie. Omdat ze zoveel op elkaar lijken is er vaak wat onenigheid. Ik vind het heel jammer dat ze aan het einde niet aan elkaars zwakheid toegeven. Het moment waarop ze alle twee moeten huilen om de dood van Georges zou het moment moeten zijn waarop ze toch samenkomen, het moment waarin de broederliefde bovenkomt. Helaas zijn ze tot het einde toe te koppig en te trots om in het bijzijn van de ander te huilen, en dat drijft ze nog verder uit elkaar. Het is wel een uiteindelijke bevestiging van hun houding, het hele boek verandert er eigenlijk niets tussen hen.
De reden waarom Clovis Georges niet als lievelingsbroer heeft (alle andere broers en zussen namelijk wel) is onder andere dat hij hem te zacht vind. Maar ook, en vooral, omdat hij weet dat Georges niet van vader Modeste komt. Moeder Rose heeft ook een relatie met een andere man gehad, een veel ambitieuzere man dan de boer waarmee ze getrouwd was. Clovis is eigenlijk het tegenovergestelde van Georges. Georges is veel liever, en hij wil voor geen goud op de boerderij werken. Hij wil een droom naleven, iets wat Clovis niet begrijpt. Daar ergerde ik me soms wel aan, dat Clovis zo rechtlijnig denkt. Hij doet er absoluut niet zijn best voor om andere mensen te begrijpen. Natuurlijk is de wielerkampioen hem wel dierbaar, en hij voelt zich een beetje als vader voor hem. Hij zorgt voor hem, hij ziet Georges als kind, ook al is deze in werkelijkheid 25 jaar. Eigenlijk heb ik een beetje medelijden met Clovis. Hij probeert macht uit te oefenen maar achter zijn rug om lachen zijn ‘onderdanen’ hem uit, en vinden ze zijn bemoeinissen “wel lief bedoeld”.
Georges valt in alle opzichten buiten het gezin. Hij is geen echt familielid, hij werkt niet op de boerderij, hij is beroemd, en hij krijgt respect van de anderen. Van alle personages kon ik me het best in hem inleven. Hij lijkt het meest op mij (of ik zou het meest op hem wíllen lijken). Ook draaien de meeste gebeurtenissen in het boek om hem, waardoor hij heel veel besproken wordt. Van Jeanne bijvoorbeeld kreeg ik bijna niets mee. Georges is ook het liefst, hij ziet in iedereen de positieve kanten, en de negatieve dingen laat hij er een beetje bij zitten. Iedereen vind Mireille een stom kind en niets meer, Georges ziet als enige dat zij ook goede kanten heeft. Of hoe haar slechte eigenschappen ook goed zouden kunnen zijn. Ik vond het heel leuk om te lezen hoe hij via haar bij zijn vriendinnetje komt. Zo lees je ook nog iets positiefs over Mireille. Ook ziet hij in dat hij met zijn kont in de boter is gevallen; iedereen slooft zich uit voor hem. Als ik er nu over nadenk, had hij daar best wat voor terug kunnen doen. Een ander minpuntje aan hem is dat hij wielrent om niet op de boerderij te hoeven werken. Natuurlijk doet hij het wel om het wielrennen en om de races, maar toch is zijn drijfveer het varkens slachten op de boerderij. Ik vind dat een echte wielrenner moet fietsen om het fietsen, en moet winnen omdat dat zijn droom is, niet om aan iets vervelends te ontsnappen. Zijn dood voelde ik wel aankomen. Hij was gevallen en er zou niets aan de hand zijn, dat was te mooi om waar te zijn. Georges was de enige die geslaagd was van de familie, de enige die iets had om naar te streven, en die niets te kort kwam. Zijn dood maakte duidelijk dat het leven van de Blieks alleen maar hard was, zowel fysiek als mentaal. Als Rose dood zou zijn gegaan, of Gustave of Clovis, dan was dat veel minder erg geweest, omdat zij allemaal ongeveer hetzelfde zijn. Maar Georges was iets moois, iets beters dan de boeren, iets wat niet lang kon blijven.
Voor Rose moet de dood van Georges vreselijk geweest zijn. Ze kreeg niet veel liefde van Modeste. Toen ze eindelijk iemand gevonden had die haar dat wel schonk was ze gelukkig. Hij was een artiest, een echte droomman voor haar. Natuurlijk kon dat niet lang duren, maar hij gaf haar wel een aandenken mee: Georges (vandaar de koninklijke naam, voor een koninklijk kind). Deze zoon leek veel op zijn vader, en dat moet heerlijk voor haar geweest zijn, om zo’n mooi kind te hebben, waar ze ook nog eens heel trots op kon zijn. Natuurlijk was ze ook bang om hem te verliezen, net zoals ze zijn vader verloor, en uiteindelijk is dat gevoel niet onterecht geweest. Daar had ik heel veel medelijden haar; haar enige perfecte bezit, haar enige aandenken aan die droomman werd haar afgenomen.

Dit boek heeft mij laten zien dat er ook mensen zijn die het helemaal niet goed hebben, maar die daar niets aan kunnen veranderen. De familie in dit verhaal realiseert zich wel dat hun leven niet het mooiste is wat er bestaat, maar ze kunnen het niet veranderen. Voor mama Rose is het te laat om nog iets met haar leven te doen, daar is ze te oud voor. Voor Clovis en Gustave echter niet, zij kunnen nog net zoals hun broer naar een stad toe reizen om daar gelukkig te worden. Maar zij passen niet in een andere leefomgeving, zij zouden het nooit lang uithouden in een stad. Maurice is wel naar Parijs vertrokken en heeft het daar prima. Ik voelde bij beide broers iets van jaloezie richting hem, maar niet op een vervelende manier. Toen ze zagen wat voor gentleman hun broer was geworden en hoe goed hij het ginds moest hebben, waren ze erg onder de indruk. Toch zouden ze niet gelukkig worden als ze ergens anders moesten leven dan op de boerderij. Georges wist wel te ontsnappen, maar hij overlijdt. Dat maakt de boodschap duidelijk dat je als je op een boerderij geboren bent, je een heel kleine kans hebt dat je daar ooit wegkomt. Daardoor realiseer ik me dat ik het toch heel goed getroffen heb. Ik heb geen geloof waar ik aan vast zit, en geen ouders waar ik voor moet zorgen en geen leven waar ik niet uit kan ontsnappen.
Ook weet ik nu hoe belangrijk het is om een droom te hebben. Mensen die niet streven naar iets in hun leven, leven niet echt. Ze zitten in een sleur, doen de dingen omdat ze gedaan moeten worden, en hebben dat zelf niet eens in de gaten. Clovis en Gustave leven zo, maar Georges heeft een droom. Hij spreekt mij dan ook het meest aan. Zo heb ik dat precies hetzelfde in het gewone leven. Mensen die iets heel moois bedacht hebben wat ze later willen bereiken staan bij mij in veel hoger aanzien dan anderen. Soms, als ik een tijdje niets meer heb ondernomen, word ik ook gek van die sleur. Dan moet ik iets bijzonders doen, of plannen maken voor een vakantie. Ik snap die mensen zoals Clovis dan ook totaal niet. En dat heeft dit boek bevestigd, ik had een soort afkeer ten opzichte van Clovis.
Als laatste heb ik ontdekt hoe ontzettend belangrijk liefde is, en in die liefde het respect en medeleven voor je partner. Modeste was een hele slechte echtgenoot. Zoals Rose het beschreef “hij trok zijn broek uit en voor de rest keek hij naar niets”. Hij interesseerde zich totaal niet in haar persoon en haar leven (wat eigenlijk ook dat van hem zou moeten zijn). Ook had hij geen respect voor haar én hun kinderen. Mireille, het kind van Jeanne, kwam van hem of van Clovis. Dat de mogelijkheid bestaat dat ze van Modeste zou komen zegt al genoeg. Gelukkig kwam Rose later een artiest tegen die haar wel op een goede manier liefhad. In het kleine stukje waarin hun relatie beschreven wordt zit zoveel meer gevoel, zoveel meer emotie en liefde. Als je trouwt, moet je partner je respecteren. Je moet dezelfde dingen willen en vóóral moet je alletwee ontzettend verliefd op elkaar zijn. Anders word je nooit gelukkig met elkaar, dat blijkt duidelijk uit het verhaal.

Terwijl ik aan het lezen was ontdekte ik allemaal toevalligheden. Ten eerste dat de titel niet sloeg op een gewone bergbeklimming maar op een wielerwedstrijd. Zoals ik al eerder uitgelegd heb houd ik zelf ook heel erg van wielrennen, dus dat was een leuke extra. Ten tweede kwam de naam Mont Ventoux me al enigszins bekend voor, maar ik wist niet waarvan. Toen ik erachter kwam dat het een berg was die voor wielrenners de ultieme uitdaging was (het wordt iets negatiever benaamd in het boek), kwam er een herinnering boven van een vakantie in Frankrijk. We zaten op een camping vlak bij een grote berg met een weerstation er op. Toen we met de auto naar boven reden kwamen we veel fietsers tegen. Mijn ouders vertelden me dat deze berg beroemd was onder de wielrenners, en dat hij heel moeilijk te beklimmen was. Ik las verder in het boek met de gedachte dat het wel heel toevallig was als dat dezelfde berg zou zijn. Later in het boek werd duidelijk dat zich een weerstation op de top bevond en dat de stenen daar zo wit waren dat het van beneden af net leek alsof er sneeuw op de top lag. Dit was precies waar wij het op vakantie in de auto ook over gehad hadden, sneeuw of stenen? Toen moest het wel dezelfde berg zijn. Het was geweldig om dit te ontdekken. Ik kon alles precies tot in de details voor me zien, hoe Georges met zijn fiets naar boven reed, bijna elke bocht en ieder bosje. (misschien heb ik hem wel gezien op vakantie).
Normaal gesproken heb ik altijd last van een nieuwe schrijfstijl. Dit boek is op een Belgische manier geschreven, met u in plaats van jij en zo meer. Tot mijn eigen verbazing las dit heel gemakkelijk. Ook zorgde het voor een bepaald sfeertje. Het speelde zich nu duidelijk niet in Nederland af, maar in Frankrijk vlak bij de Belgische grens. Hierdoor hoefde ik geen moeite te doen om een Franse boerderij voor me te zien in een Frans landschap. Ook was het taalgebruik een beetje boers. Dat vind ik heel knap van meneer Vandeloo. Ik heb meerdere boeken van hem gelezen en die zijn heel anders geschreven, veel chiquer. De hele stijl van het boek was boers. Het was echt één geheel, heel knap dat hij dat voor elkaar weet te krijgen.
Het boek bestaat uit verschillende hoofdstukken. In elk hoofdstuk komt iemand anders aan het woord. Zo zie je de dingen die op dat moment belangrijk zijn vanuit allemaal verschillende standpunten en ondertussen ook iedere keer een andere herinnering. Hierdoor blijft het boek heel spannend om te lezen, er komt zoveel verschillends aan bod. Ook zijn er dingen gebeurd in het verleden die door verschillende personages uitgelegd worden, maar telkens niet helemaal. Pas in de laatste hoofdstukken wordt alles duidelijk. Bijvoorbeeld de dood van Modeste. Pas op het allerlaatste blijkt dat hij zichzelf opgehangen had in de schuur (of opgehangen was door iemand anders). Dit vond ik heel leuk lezen, elke keer een andere kijk op een gebeurtenis en elke keer weer net iets meer informatie. Het zorgt ervoor dat je met je hoofd erbij blijft en dat het leuk is om veel over hetzelfde te lezen.
Het boek was heel spannend. Natuurlijk om de wedstrijd. Er werd veel nadruk gelegd op de stenen waarop de fietsers zo snel onderuitgingen. Daardoor voelde je de druk op de twee broers, Georges mocht niet onderuit gaan, zeker niet omdat de vorige wedstrijd zo veelbelovend was. Ook vond ik Georges de leukste van alle personages en ik wilde absoluut niet dat hij viel. De wedstrijd werd telkens weer vanuit iemand anders verteld, en sommige mensen kregen er niet zoveel van mee terwijl dat net op een heel spannend moment was. Zo bleef het ontzettend boeiend om te lezen. Ook zaten er veel verassingen in die op het moment waarop ik ze tegenkwam zorgden voor een spanningbom. Bijvoorbeeld het deel waarin Gustave zich een ruzie tussen Clovis en Modeste herinnert, die uiteindelijk uitloopt op de zelfmoord van zijn vader. Er zaten een paar van die momenten in, waarvan ik meteen in het begin al een voorgevoel kreeg dat er iets ergs ging gebeuren. Die hoofdstukken lazen als een trein, heerlijk.
Ik vond het slot heel erg mooi. Het was wel een echt Jos Vandeloo-slot. Een ingrijpende gebeurtenis die het leven van een of meerdere personen drastisch zal veranderen. Jammer genoeg verwachtte ik al een dergelijk soort slot van hem, en het laatste hoofdstuk was zo geschreven dat ik vanaf het moment dat Georges viel aan voelde komen dat het niet zomaar een val was. Toch maakte dat het ook spannend. Ik had in het begin geen idee of het alleen een erge val zou zijn of dat hij er ook aan dood zou gaan. Later werd al snel duidelijk dat hij het niet zou halen, maar toen rees de vraag hoe de twee broers het op zouden lossen. Want het was logisch dat zij hem zouden vinden aangezien ze bij hem waakten die nacht. Ik vond het heel mooi dat Clovis en Gustave uiteindelijk toch niet in elkaars armen vallen. Heel het boek hadden ze respect voor elkaar, maar ondertussen waren er ook veel irritaties en ze wilden koste wat kost hun gezicht behouden ten opzichte van de ander. Dat is tot het einde zo gebleven, een soort conclusie van hoe ze zich heel het boek lang gedragen hebben. Ik was wel nieuwsgierig naar de reactie van Rose, en wat de broers hierna met Georges zouden doen. Maar dat spreekt eigenlijk voor zich, ik vind het beter dat het boek hier al eindigt.
Zoals ik al eerder verteld heb, was ik aangenaam verrast door het wielrenaspect in het boek en door de Mont Ventoux waar ik geweest bleek te zijn. Ik had eerst niet zoveel vertrouwen in de mate waarin dit boek bij mij zou passen en hoe vlot het zou lezen. Maar ik was er veel sneller doorheen dan de bedoeling was en ik wilde eigenlijk na het eind nog doorlezen. Dat is voor mij het bewijs dat het een prima boek was, ik vond het jammer dat ik hem uit had. Ja, ik ben erg blij dat dit het laatste boek was waar ik dit jaar een verslag over heb moeten schrijven (net zoals de trein der traagheid overigens, dat was ook een geweldig boek).