Selecteer een pagina

De echtbreker

Samenvatting

Bart Kamphuis, een dominee met een gezond en vrolijk huwelijk, gaat vreemd met een jonge vrouw die pas is verhuisd naar zijn gemeente. De titel: “De echtbreker”, komt dat ook van dit overspel. Natuurlijk sowieso een vreemd voorval: een dominee die vreemdgaat, maar al helemaal apart in het hechte en gelovige gemeente waarin de familie Kamphuis leeft. Zijn vrouw, Evelien, vertelt hij na een tijd wat hij allemaal heeft meegemaakt met Josje Smulders, zijn minnares. Zoals elke vrouw zou doen, reageert Evelien hysterisch. Maar Bart probeert haar te kalmeren door te beloven dat hij nooit meer iets met Josje te maken wil en zal hebben, omdat hij zijn vrouw en zoon zoiets niet wil aandoen. Maar helaas lukt Bart dit niet: hij blijft Josje in het geheim bezoeken.
Josje duikt onder in een verlaten zomerhuisje in het bos, omdat ze lastig gevallen wordt door August Rube van Interkrediet (ze kan een lening niet afbetalen). Nadat Evelien meerdere malen bij Josje der antiekzaak langs is geweest, is ze ervan overtuigd dat Josje is “verdwenen”, dat Bart haar heeft vermoord ter wille van instandhouding van hun huwelijk. Ze is er dan ook van overtuigd dat het weer goed zal komen en ze delen weer hetzelfde bed. Maar het toeval zorgt ervoor dat de hond van Bart en Evelien, die uitgelaten wordt in het bos de geur van Bart volgt tot aan het zomerhuisje waar Josje verstopt zit. Wederom gaat het niet goed tussen hun. Na een gesprek met haar broer, Jochem, besluit Evelien om niet de zielenpoot te zijn, maar om Bart te winnen voor zichzelf. Daarop besluit ze ook maar een gesprek met Josje te houden. Van vrouw tot vrouw.
In de tussentijd heeft Josje nog altijd last van August Rube, die zelfs zo ver gaat, dat hij Josje probeert over te halen om hem in natura terug te betalen. Maar Josje staat sterk en geeft Rube een flinke knie in zijn ballen. Dit maakt Rube zo woedend, dat hij besluit om de zaak van Josje in brand te steken. Door de brand zou Josje geld ontvangen van de verzekering en zo zou ze Rube zijn geld kunnen terugbetalen. Ook de afwijzing en het knietje hebben natuurlijk een rol bij het brandstichten: een wraakactie. Toevallig had hij bij een eerdere bezoek de aansteker van Josje meegenomen. Het toeval wil nou net dat Evelien juist die avond bij Josje langsgaat wanneer Rube de boel wil afbranden. Het gesprek en de wijn vallen Evelien zo zwaar dat ze bij Josje op de bank in slaap valt en Josje maakt hier gebruik van om naar Bart te gaan. Rube, die buiten zat te wachten, ziet dat Josje het pand verlaat en grijpt zijn kans om de boel te laten ontbranden doormiddel van petroleum en de aansteker van Josje. Hierbij komt Evelien om het leven.
Door politieonderzoek wordt alles rondom de relatie van Bart en Josje bekend en wordt Josje verdacht zowel van brandstichting als moordaanslag. Alle aanwijzingen duiden op Josje: de aansteker (die van haar was), de petroleum (dit had ze laatst gekocht in een winkel) en de economisch slechte positie waarin haar zaak verkeerde. Het motief voor moordaanslag was ook overduidelijk: Bart voor zichzelf houden. Bart begrijpt van Josje echter dat Rube de schuldige is aan de dood van Evelien en hij raakt bezeten. Hij vermoordt Rube tijdens een worsteling bij hem thuis met een steen uit de collectie van Evelien. Later steekt hij de auto van Rube met hem erin in brand en wordt hij hiervoor opgepakt. Josje wordt vrijgesproken doordat het alibi van Rube vals blijkt te zijn en kunnen de twee geliefden door deze wraakactie van Bart toch niet samenzijn.

De kroongetuige

Samenvatting

Thomas Kuypers, een laboratoriummedewerker, raakt verliefd op een jonge vrouw die werkt in de locale bibliotheek. Jenny Fortuyn heet deze erg aantrekkelijke vrouw die de concurrente van Leonie Kuypers, de echtgenote van Thomas, zal worden. In de week waarin Leonie bij haar moeder op bezoek gaat, trekt Thomas deze hele week op met Jenny. Ze gaan van bar naar bar en hebben een zeer gezellige tijd samen. Thomas heeft dit in ieder geval met Jenny, maar of het andersom ook zo is, valt te betwijfelen, omdat later blijkt dat Jenny alleen met hem optrok om hem te gebruiken. Ze gebruikte hem alleen maar om aan de drug van zijn laboratorium te komen.
Nadat Thomas en Jenny hun laatste bar verlaten hebben ze een discussie/ruzie: Thomas blijft maar zeuren of zij echt niet even langs wil komen bij hem thuis. Zij zegt van niet en laat Thomas daar achter. Thomas gaat op huis aan en na een paar dagen krijgt hij te horen van de politie dat zijn liefje vermist wordt. Omdat hij de laatste is die haar heeft gezien voor de verdwijning én omdat hij ruzie had met Jenny (er waren getuigen), wordt Thomas hoofdverdachte. Daar komt het feit bij dat hun relatie een geheime affaire was, dus dat Leonie er niets van mocht horen. Ook dit namen de politieambtenaren Joost Lambert en Krijn Meuldijk aan als aanleiding tot moord.
Volgens de politie paste alles precies in elkaar: Thomas loopt blauwtje; Thomas en Jenny hebben een ruzie en hij was daarbij ook nog dronken; hun relatie is “illegaal”, Thomas wil natuurlijk niet dat zijn vrouw hier achterkomt; iemand heeft gezien (hij beweert gezien te hebben) dat Thomas met een vrouw het lab inging, maar na twee uur tijd in z’n eentje naar buiten kwam; in zijn lab heeft Thomas ratten die uitgehongerd worden als experiment om te kijken welke drug kannibalisme kan bevorderen en deze ratten zouden Jenny opgegeten kunnen hebben; verdere mogelijkheden tot wegwerken van een lichaam is mogelijk in het lab; het feit dat Thomas zijn mond niet opendoet, stomweg niets wil zeggen; de kleren die worden gevonden van Jenny in het waterreservoir van een toilet in het lab. Alles wijst op Thomas, maar toch blijft Leonie geloven dat Thomas, háár Thomas, dit niet gedaan kan hebben.
Als Leonie op onderzoek uitgaat en een lichaam van een vrouw ontdekt in sterk water denkt ze dat Thomas toch schuldig is. Na de vrijlating van Thomas gaan ze weer kijken naar dit lichaam en hij bevestigd (na flink overgeven te hebben) dat het Jenny niet is. Op dat moment komt ook Lambert het lab binnen: hij heeft Thomas gevolgd vanaf de vrijlating. Zijn motto: “alle criminelen keren terug naar plaats van misdrijf.” Leonie en Lambert steken de hoofden bij elkaar en ontdekken dat Jenny ervandoor is met Robert, een van haar vele “lovers”. De dode vrouw blijkt de echtgenote van Robert te zijn en later bedenken ze ook dat deze twee al het drug van het laboratorium hebben meegenomen. Want beiden zaten ze aan de drug en dit was wel een erg gemakkelijke manier om eraan te komen.
Als alles duidelijk wordt proberen Thomas en Leonie weer opnieuw te beginnen: Thomas stelt voor om een kind in een buis te nemen, omdat Leonie niet natuurlijk zwanger kan geraken. Het feit dat Leonie geen kinderen kon krijgen was ook een prikkel voor Thomas om overspel te plegen. Uiteindelijk bidt Leonie nog tot God, wat ze normaal gesproken al heel lang niet meer deed: “Genadige God, laat hoop mijn lege en kille geest weer vruchtbaar maken.”

Stellingen/aandachtspunten

Zowel Bart Kamphuis, als Thomas Kuypers gaat vreemd. Ze verkiezen beiden een andere boven hun eigen vrouw. Thomas had als reden om vreemd te gaan, dat de nieuwe vrouw haar een kind kon bieden als ze dat zou willen en ze was bovendien knapper en jonger dan zijn Leonie. Bij Bart ligt de oorzaak van het overspel wat anders. Josje was jonger, knapper en had een aantrekkingskracht wat blijkbaar bij Evelien ontbrak. Maar ze hadden wel een kind, dus is het dan eigenlijk wat Bart heeft gedaan erger dan wat Thomas heeft meegemaakt? Bart is ook met zijn minnares naar bed geweest, wat echter bij Thomas ontbreekt. Maakt dit Thomas minder schuldig? Over deze twee mannen kan blijkbaar flink wat gezegd en vergeleken worden.

Naast de twee mannen die bedriegen, zijn er natuurlijk ook de twee vrouwen die bedrogen worden. Wat is het verschil tussen deze twee dames? Is de een meer slachtoffer dan de ander? Of zijn ze beiden gelijk te beschouwen, omdat hun echtgenoten achter hun rug om met andere vrouwen bezig zijn? Hebben deze vrouwen het er misschien zelf naar gemaakt dat hun echtgenoten vreemd gingen? Boden ze misschien niet voldoende, konden ze misschien niet voldoen aan de verwachtingen van hun echtgenoten? Een vergelijking tussen beide echtgenotes is dus ook mogelijk.

Zoals misschien te verwachten was: de derde vergelijkende aandachtspunt kan gaan over de twee jongere dames. Wat hadden zij dat de heren zo honds maakte, zo verleid, zo ontrouw aan hun echtgenotes? Was er misschien ook verschil? Kunnen zij als schuldig beschouwd worden als er bij de mannen gewoon de nodige trouw ontbreekt voor een huwelijk?

Behalve de personen die in het verhaal voorkomen, kunnen natuurlijk ook beide verhalen vergeleken worden. Beide gingen over ontrouw van de mannen aan hun vrouwen. In beide is er sprake van moord. Ze lijken heel erg veel op elkaar, maar toch gaat De kroongetuige meer over misdaad/moord dan echt over de huwelijksproblemen van de familie Kuypers in tegenstelling tot het verhaal over Bart en Evelien. Bij hun staat het probleem binnen de familie en het overspel plegen centraal. En waarschijnlijk zijn er wel meer punten die vergeleken kunnen worden.